Cumhurba\u015fkan\u0131 Ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131 ve Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Hukuk Politikalar\u0131 Kurulu Ba\u015fkanvekili\u00a0 Mehmet U\u00e7um, 2028 genel se\u00e7im takvimine ve Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n adayl\u0131k s\u00fcrecine ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu.BE\u015eTEPE’DEN MERAKLA BEKLENEN SE\u00c7\u0130M A\u00c7IKLAMASI GELD\u0130U\u00e7um, 16 Nisan 2028’in “erken se\u00e7im” de\u011fil, ola\u011fan tarihten \u00fc\u00e7 hafta \u00f6ne al\u0131nm\u0131\u015f bir se\u00e7im oldu\u011funu savunarak, Anayasa’n\u0131n istisnai adayl\u0131k h\u00fckm\u00fcn\u00fcn i\u015fletilmesi i\u00e7in herhangi bir ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015fart\u0131n gerekmeyece\u011fini belirtti. Erdo\u011fan\u2019\u0131n son kez aday olmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde hukuki bir engel bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden U\u00e7um, muhalefete “Demokratik rekabetten ka\u00e7may\u0131n” \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yaparak, “Rekabetten ka\u00e7an\u0131 se\u00e7men affetmez” dedi.’GENEL SE\u00c7\u0130MLER\u0130N OLA\u011eAN TAR\u0130H\u0130 7 MAYIS 2028\u2019D\u0130R’U\u00e7um, \u015fu ifadeleri kulland\u0131: \u201cTart\u0131\u015f\u0131lan hususlar\u0131 ele almadan \u00f6nce baz\u0131 bilgileri netle\u015ftirmenin \u00f6nemli oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir\u00e7ok somut bilginin zaman zaman hatal\u0131 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zleniyor.\u00d6ncelikle \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki genel se\u00e7imlerin ola\u011fan tarihi 7 May\u0131s 2028’dir. Bu tarihi 14 May\u0131s 2028 olarak ifade etmek yanl\u0131\u015ft\u0131r. Mevzuat\u0131m\u0131za g\u00f6re izleyen genel se\u00e7imlerin ola\u011fan tarihi Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve Meclis i\u00e7in birlikte yap\u0131lan son se\u00e7im tarihinin be\u015finci y\u0131l\u0131ndaki ayn\u0131 g\u00fcnden bir \u00f6nceki pazar g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bunun sebebi be\u015f y\u0131ll\u0131k g\u00f6rev s\u00fcresi a\u015f\u0131lmadan se\u00e7imlerin yap\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fudur. En son birlikte genel se\u00e7im 14 May\u0131s 2023 tarihinde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki genel se\u00e7imler de 14 May\u0131s 2028 tarihinden bir \u00f6nceki pazar g\u00fcn\u00fc olacakt\u0131r. Bu da 7 May\u0131s 2028 tarihi demektir. 14 May\u0131s 2028 tarihinin de pazar g\u00fcn\u00fcne denk gelmesi kafalar\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor olabilir ama bunun bir \u00f6nemi yoktur. Genel se\u00e7imlerin “bir \u00f6nceki pazar g\u00fcn\u00fc yap\u0131lmas\u0131” kural\u0131 sebebiyle \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki genel se\u00e7imlerin ola\u011fan tarihi 7 May\u0131s 2028 Pazar g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.’\u00d6NERD\u0130\u011e\u0130M\u0130Z TAR\u0130H 16 N\u0130SAN 2028 ERKEN SE\u00c7\u0130M TAR\u0130H\u0130 DE\u011e\u0130LD\u0130R’\u00d6te yandan \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki genel se\u00e7imler i\u00e7in \u00f6nerdi\u011fimiz 16 Nisan 2028 tarihi siyasi ve sosyal manas\u0131yla bir “erken se\u00e7im” tarihi de\u011fildir. Zaman\u0131nda yap\u0131lacak se\u00e7imin sadece \u00fc\u00e7 hafta \u00f6ne al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Bu \u00f6ne alma TBMM’nin se\u00e7imlerin yenilenmesi karar\u0131yla olur. Bu karar san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi ola\u011fan se\u00e7im g\u00fcn\u00fcnden \u00fc\u00e7 hafta \u00f6nce al\u0131nmayacakt\u0131r. TBMM buna karar verirse 2028 y\u0131l\u0131nda 9 ila 15 \u015eubat g\u00fcnlerinden birinde bu karar\u0131 alabilir.’SE\u00c7\u0130M SADECE \u00dc\u00c7 HAFTA \u00d6NE ALINMI\u015e OLUR’Yeni sistemde se\u00e7imlerin \u00f6ne al\u0131nmas\u0131 ilk kez g\u00fcndem olmam\u0131\u015ft\u0131r. 14 May\u0131s 2023’te yap\u0131lan se\u00e7imler \u00f6ne al\u0131nm\u0131\u015f se\u00e7imlerdir. Asl\u0131nda 2023’te genel se\u00e7imlerin ola\u011fan tarihi 18 Haziran 2023 Pazar g\u00fcn\u00fcyd\u00fc. Bunun sebebi de 24 Haziran 2018’de birlikte yap\u0131lan se\u00e7imlerin be\u015f y\u0131l\u0131n\u0131n tamamland\u0131\u011f\u0131 24 Haziran 2023 tarihinden bir \u00f6nceki pazar g\u00fcn\u00fcn\u00fcn 18 Haziran 2023 tarihi olmas\u0131yd\u0131. Ancak o d\u00f6nem bayram ve mevsim ko\u015fullar\u0131 sebebiyle genel se\u00e7imler otuz d\u00f6rt g\u00fcn \u00f6ne \u00e7ekilerek 14 May\u0131s 2023’te yap\u0131ld\u0131.O d\u00f6nem bu karar\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Erdo\u011fan verdi. Dolay\u0131s\u0131yla 2023’te yakla\u015f\u0131k be\u015f hafta, 2028’de \u00fc\u00e7 hafta \u00f6ne al\u0131narak se\u00e7imlerin yap\u0131lmas\u0131 bir erken se\u00e7im de\u011fil, d\u00f6neminde fakat \u00f6ne al\u0131nm\u0131\u015f se\u00e7im yapmak demektir. Elbette \u00f6ne al\u0131nm\u0131\u015f se\u00e7im de erkene al\u0131nm\u0131\u015f bir se\u00e7imdir ama siyasi ve sosyal anlam\u0131yla “erken se\u00e7im” de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6zellikle parlamenter sistemin ezberleriyle \u00fc\u00e7 hafta \u00f6ne al\u0131nan se\u00e7im “erken se\u00e7im” say\u0131lmaz gibi itirazlar\u0131n bir de\u011feri yoktur. Zaten ola\u011fan g\u00fcn\u00fcnden k\u0131sa s\u00fcre \u00f6ne al\u0131nan se\u00e7imlere kimse “erken se\u00e7im” demiyor. “D\u00f6neminde ama \u00f6ne al\u0131nm\u0131\u015f se\u00e7im” deniyor.’TBMM\u2019N\u0130N KARARI YETERL\u0130’Di\u011fer bir konu TBMM’nin se\u00e7imlerin yenilenmesi karar\u0131n\u0131 alabilmesi i\u00e7in “en ge\u00e7” addedilebilecek bir tarih olup olmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Bu konuda se\u00e7im hukukundaki g\u00fcn hesaplar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir k\u0131s\u0131t yoktur. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki genel se\u00e7imlerin ola\u011fan tarihi 7 May\u0131s 2028 Pazar g\u00fcn\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in bu tarihe g\u00f6re se\u00e7im takviminin ba\u015flang\u0131c\u0131 10 Mart 2028 g\u00fcn\u00fc olacakt\u0131r. Teknik tart\u0131\u015fmalar bir yana TBMM 10 Mart 2028 tarihinden \u00f6nce ve \u00f6ne al\u0131nacak se\u00e7im tarihinin takvimini de g\u00f6zeterek uygun bir g\u00fcnde se\u00e7imlerin yenilenmesi karar\u0131 alabilir. Ba\u015fka da bir s\u00fcre k\u0131s\u0131t\u0131 yoktur.Elbette De\u011ferli B\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz Say\u0131n Bah\u00e7eli’nin genel se\u00e7imler i\u00e7in \u00f6nerdi\u011fimiz 16 Nisan 2028 tarihine ili\u015fkin derin manalar i\u00e7eren destekleyici g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn k\u0131ymeti tart\u0131\u015f\u0131lamaz. “Se\u00e7imin zaman\u0131nda yap\u0131lmas\u0131yla \u00f6nerilen 16 Nisan 2028 tarihi aras\u0131nda saat fark\u0131 bile yoktur.” mealindeki kararl\u0131 cevab\u0131 konuya son noktay\u0131 koyan bir yakla\u015f\u0131md\u0131r.’ANAYASAL H\u0130LE \u0130DD\u0130ASI KARA PROPAGANDA’Se\u00e7imin k\u0131sa s\u00fcre \u00f6ne al\u0131nmas\u0131 Anayasal bir imkan olmas\u0131na ra\u011fmen bu durumu hile diye ifade etmek ise ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir kara propagandad\u0131r. 2023 genel se\u00e7imleri de \u00f6ne al\u0131nd\u0131. Bir anayasal hile tart\u0131\u015fmas\u0131 da s\u00f6z konusu olmad\u0131.Anayasa’da a\u00e7\u0131k\u00e7a “Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n ikinci d\u00f6neminde Meclis taraf\u0131ndan se\u00e7imlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, Cumhurba\u015fkan\u0131 bir defa daha aday olabilir” h\u00fckm\u00fc vard\u0131r. Bu h\u00fckm\u00fcn devreye girmesi, hi\u00e7bir \u015farta veya hi\u00e7bir d\u0131\u015f sebebe ba\u011flanmam\u0131\u015ft\u0131r. Sadece TBMM’nin iradesi gerekli ve yeterlidir. Anayasal durum bu kadar a\u00e7\u0131kken anayasal hileden s\u00f6z etmek tam bir demagojidir.\u0130ST\u0130SNA\u0130 ADAYLI\u011eIN ANLAMI NED\u0130R?Anayasada Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in iki d\u00f6nem g\u00f6rev yapma kural\u0131 vard\u0131r. Bu kural\u0131n bir istisnas\u0131 vard\u0131r. O da bir Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n ikinci d\u00f6neminde Meclis se\u00e7imlerin yenilenmesi karar\u0131 al\u0131rsa iki d\u00f6nem Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapan ki\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nem de Cumhurba\u015fkan\u0131 aday\u0131 olabilir. \u0130\u015fte bu sebeple bu duruma istisnai adayl\u0131k denir.Yani burada hukuksal bir istisna vard\u0131r. \u0130stisnai adayl\u0131\u011f\u0131n istisnai pratik konularla hi\u00e7bir ilgisi yoktur. Hukuksal kural iki d\u00f6nem g\u00f6rev yapmakt\u0131r. Bunun hukuksal istisnas\u0131 ikinci d\u00f6nemde Meclisin se\u00e7imlerin yenilenmesi karar\u0131 almas\u0131 halinde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez aday olma imkan\u0131d\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez aday olan ki\u015fi se\u00e7ilirse \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapabilir. Durum bundan ibarettir.Dolay\u0131s\u0131yla istisnai adayl\u0131k istisnai \u015fartlar gerektirmez. Sadece TBMM’nin Anayasa’da yer alan iki d\u00f6nem kural\u0131n\u0131n istisnas\u0131 olan h\u00fckm\u00fc i\u015fletmesi gerekir. TBMM’nin bu h\u00fckm\u00fc i\u015fletmesi i\u00e7in hi\u00e7bir ko\u015fula veya istisnai \u015farta ihtiya\u00e7 yoktur.Anayasa’da yer alan istisna h\u00fckm\u00fc ile yani hukuksal istisna ile sosyal, siyasal, ekonomik pratiklerde ortaya \u00e7\u0131kabilecek istisnai durumlar\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmak do\u011fru de\u011fildir.’ERDO\u011eAN\u2019IN ADAYLI\u011eININ \u00d6N\u00dcNDE ENGEL YOK’Anayasan\u0131n hi\u00e7bir h\u00fckm\u00fcnde bir Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n ikinci d\u00f6neminde Meclisin se\u00e7imlerin yenilenmesi karar\u0131 almas\u0131 istisnai \u015fartlara ba\u011flanmam\u0131\u015ft\u0131r.Anayasa’da b\u00f6yle yorumlanacak bir h\u00fck\u00fcm veya bu manaya gelecek bir d\u00fczenleme de yoktur. Buna ra\u011fmen salt adayl\u0131k imkan\u0131n\u0131n iki d\u00f6nem kural\u0131n\u0131n istisnas\u0131 olmas\u0131 yani hukuksal bir istisnadan do\u011fmas\u0131 sebebiyle istisnai adayl\u0131k olarak adland\u0131r\u0131lmas\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak bu istisnai adayl\u0131ksa o zaman istisnai \u015fartlar gerekir gibi bir sonuca varmak fikri zafiyet olur. \u00d6zetle istisnai adayl\u0131k h\u00fckm\u00fc ile istisnai durum olgusunu birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmamak gerekir.Elbette Meclis bazen sosyal, siyasal, ekonomik sebeplerle veya y\u00fcr\u00fctme ve meclis aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in de istisnai adayl\u0131k h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u015fletebilir ama bu d\u0131\u015f sebepler h\u00fckm\u00fcn i\u015fletilmesinin \u00f6n \u015fart\u0131 de\u011fildir. Meclis hi\u00e7bir d\u0131\u015f sebep olmadan da bu h\u00fckme g\u00f6re karar alabilir.A\u00e7\u0131klamalara g\u00f6re vakti gelince \u00f6rne\u011fin \u015eubat 2028’in ilk yar\u0131s\u0131n\u0131n son g\u00fcnlerinde Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’a adayl\u0131k imkan\u0131 veren Anayasa h\u00fckm\u00fc TBMM’de hi\u00e7bir d\u0131\u015f sebep olmadan i\u015fletilebilir. O noktada salt Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’a adayl\u0131k imkan\u0131 geliyor diye buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar olursa bunlar\u0131n tutumu demokratik rekabetten, demokratik yar\u0131\u015ftan ka\u00e7mak anlam\u0131na gelir. Madem muhalefetin Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’\u0131 sand\u0131kta yenme hedefi var veya bu hedefi koydular o zaman demokrat davranmalar\u0131 ve demokratik rekabete alan a\u00e7malar\u0131 gerekir.’SE\u00c7MEN ERDO\u011eAN’IN ADAY OLARAK \u00d6N\u00dcNE GELMES\u0130NE ENGEL OLAN S\u0130YAS\u0130 AKTR\u00d6LER\u0130 AFFETMEZ’Cumhur \u0130ttifak\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki genel se\u00e7imlerde Cumhurba\u015fkan\u0131 aday\u0131n\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Erdo\u011fan oldu\u011funu a\u00e7\u0131k ve kesin bir \u015fekilde ilan etti\u011fi i\u00e7in art\u0131k muhalefetin netle\u015ftirmesi gereken konu bellidir. Muhalefet 2028 y\u0131l\u0131nda zaman\u0131nda yani d\u00f6neminde yap\u0131lacak ama k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6ne al\u0131nacak se\u00e7imde Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’la bir kez daha demokratik yar\u0131\u015fa girecek mi yoksa demokratik rekabetten ka\u00e7acak m\u0131? Makul olan odur ki demokratik yar\u0131\u015ftan ve rekabetten yana olan hi\u00e7 bir siyasi parti ve siyasi mecra ka\u00e7may\u0131 tercih etmez. Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye se\u00e7meni Anayasal imkan olmas\u0131na ra\u011fmen Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n aday olarak \u00f6n\u00fcne gelmesine engel olan siyasi akt\u00f6rleri de affetmez.’SE\u00c7\u0130MLER D\u00d6NEM\u0130NDE YAPILACAK’T\u00fcm bu nedenlerle \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki genel se\u00e7imlerin 2028 y\u0131l\u0131nda zaman\u0131nda yani d\u00f6neminde ama k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6ne al\u0131narak yap\u0131laca\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir. Bu \u00f6ne alma da Cumhur \u0130ttifak\u0131n\u0131n aday\u0131 olarak ilan edilen Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Erdo\u011fan’a Anayasa’n\u0131n istisnai h\u00fckm\u00fc gere\u011fi son kez aday olma imkan\u0131 verecektir.\u00d6nceki yaz\u0131da vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi burada konu yaln\u0131zca adayl\u0131k de\u011fildir. T\u00fcrkiye’nin Ter\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye s\u00fcrecini, savunma sanayisindeki at\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131, enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131, b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 konumunu ve tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k pozisyonunu kal\u0131c\u0131 hale getirecek istikrarl\u0131 bir y\u00f6netim iradesinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’a adayl\u0131k imkan\u0131 verilmesidir. Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’\u0131n son kez adayl\u0131\u011f\u0131 ve se\u00e7ilmesi halinde son d\u00f6nem g\u00f6rev yapmas\u0131, T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131 hedeflerine ula\u015f\u0131lmas\u0131 ve kurumsalla\u015fman\u0131n tamamlanmas\u0131 perspektifi i\u00e7inde de\u011ferlendirilmelidir.\u201dKAYNAK: AA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Cumhurba\u015fkan\u0131 Ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131 ve Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Hukuk Politikalar\u0131 Kurulu Ba\u015fkanvekili\u00a0 Mehmet U\u00e7um, 2028 genel se\u00e7im takvimine ve Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n adayl\u0131k s\u00fcrecine ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu.BE\u015eTEPE’DEN MERAKLA BEKLENEN SE\u00c7\u0130M A\u00c7IKLAMASI GELD\u0130U\u00e7um, 16 Nisan 2028’in “erken se\u00e7im” de\u011fil, ola\u011fan tarihten \u00fc\u00e7 hafta \u00f6ne al\u0131nm\u0131\u015f bir se\u00e7im oldu\u011funu savunarak, Anayasa’n\u0131n istisnai adayl\u0131k h\u00fckm\u00fcn\u00fcn i\u015fletilmesi i\u00e7in herhangi bir ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015fart\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":53903,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[767,695,161,255,116],"class_list":["post-53902","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politika","tag-aday","tag-mehmet-uum","tag-recep-tayyip-erdogan","tag-seim","tag-siyaset-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=53902"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53904,"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/53902\/revisions\/53904"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/53903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=53902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=53902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=53902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}