{"id":12522,"date":"2025-10-31T19:45:06","date_gmt":"2025-10-31T16:45:06","guid":{"rendered":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/2025\/10\/31\/huda-par-ile-demden-ilk-temas-ingiliz-kurdistanina-ikna-edemeyen-siyasetciyi-anlatti\/"},"modified":"2025-10-31T19:45:06","modified_gmt":"2025-10-31T16:45:06","slug":"huda-par-ile-demden-ilk-temas-ingiliz-kurdistanina-ikna-edemeyen-siyasetciyi-anlatti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/2025\/10\/31\/huda-par-ile-demden-ilk-temas-ingiliz-kurdistanina-ikna-edemeyen-siyasetciyi-anlatti\/","title":{"rendered":"H\u00dcDA PAR ile DEM&#8217;den ilk temas&#8230; \u0130ngiliz K\u00fcrdistan\u0131&#8217;na ikna edemeyen siyaset\u00e7iyi anlatt\u0131"},"content":{"rendered":"<p>HABER7H\u00dcDA PAR \u0130nsan Haklar\u0131 ve Hukuk \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan Van\u2019da d\u00fczenlenen \u201cK\u00fcrt Meselesine \u0130nsani \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00c7al\u0131\u015ftay\u0131\u201dn\u0131n \u201cCumhuriyet\u2019in Kurulu\u015f S\u00fcrecinde K\u00fcrtler ve Dil Politikalar\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 ikinci oturumunda sunumlar yap\u0131ld\u0131. Oturumda H\u00dcDA PAR Batman Milletvekili Serkan Ramanl\u0131 ve hukuk\u00e7u Zehra Talayhan\u2019\u0131n yan\u0131 s\u0131ra eski HDP Diyarbak\u0131r Milletvekili Altan Tan da yer ald\u0131.\u2018CUMHUR\u0130YET KURULURKEN K\u00dcRTLER\u0130N S\u0130YAS\u0130 TALEB\u0130 YOK\u2019H\u00dcDA PAR\u2019\u0131n etkinli\u011finde \u201cCumhuriyet\u2019in kurulu\u015f s\u00fcrecinde K\u00fcrtlerin rol\u00fc\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 sunum ger\u00e7ekle\u015ftiren eski HDP\u2019li vekil Altan Tan, 3 d\u00f6nem milletvekilli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre zarf\u0131nda eski Meclis zab\u0131tlar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir merakla inceledi\u011fini vurgulad\u0131.K\u00fcrtlerin siyasi taleplerine dair eksiklik oldu\u011funu ifade eden HDP\/DEM Parti\u2019li Altan Tan, \u201cEski Meclis zab\u0131tlar\u0131nda K\u00fcrtlerin ana dille e\u011fitiminden, siyasal haklar\u0131na kadar talepte bulunan ve bunlar\u0131 zapta ge\u00e7iren bir evrak yok. Siz siyasal taleplerinizi kayda ge\u00e7irmemi\u015fseniz maalesef i\u015f i\u015ften ge\u00e7iyor&#8230; Maalesef o d\u00f6nemde K\u00fcrtlerin ana dilli e\u011fitimden, siyasal haklar\u0131na kadar talepte bulunan ve bunlar\u0131 zapta ge\u00e7iren bir evrak yok, g\u00f6rmedim. Siz, siyasal taleplerinizi kayda ge\u00e7irmemi\u015fseniz, g\u00fcn\u00fc geldi\u011finde konu\u015fmam\u0131\u015fsan\u0131z, tav\u0131r koymam\u0131\u015fsan\u0131z maalesef i\u015f i\u015ften ge\u00e7iyor. Bu Erzurum Kongresi&#8217;nde de Sivas Kongresi&#8217;nde de \u00f6yle. Mesela Hac\u0131 Musa Bey gibi bir\u00e7ok K\u00fcrt var ama zab\u0131tlara bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda b\u00f6yle \u00e7ok dolayl\u0131 veya zorlayarak \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131z baz\u0131 h\u00fck\u00fcm ve c\u00fcmlelerin haricinde net, belirgin, maddele\u015fmi\u015f bir siyasal talep maalesef g\u00f6rm\u00fcyorsunuz.\u201d dedi.\u2018KA\u00c7MAYA DE\u011e\u0130L \u00d6LMEYE GELD\u0130K\u2019Cumhuriyet\u2019in kurulu\u015funda K\u00fcrt \u015fahsiyetlerin destek ve fedakarl\u0131k g\u00f6sterdi\u011fini kaydeden Tan, 1920-1923 tarihlerinde faaliyet y\u00fcr\u00fcten Birinci Meclis\u2019te Dersim Mebusu Diyap A\u011fa\u2019dan Hasan Hayri Bey\u2019e kadar bir\u00e7ok ismin \u2018K\u00fcrt k\u0131yafetleriyle\u2019 Meclis\u2019e girdi\u011fini s\u00f6yledi. Tan, \u0130stiklal Harbi s\u00fcrecine de\u011findi\u011fi konu\u015fmas\u0131nda, \u201cYunan, Polatl\u0131&#8217;ya kadar gelmi\u015f, &#8216;ba\u015fkenti Kayseri&#8217;ye veya Konya&#8217;ya g\u00f6t\u00fcrelim, geri \u00e7ekilelim&#8217; tart\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131l\u0131rken Dersim mebusu T\u00fcrk\u00e7e bilmeyen ve ilk kez meclis k\u00fcrs\u00fcs\u00fcne \u00e7\u0131kan Diyap A\u011fa &#8216;biz buraya \u00f6lmeye geldik, ka\u00e7maya gelmedik&#8217; diyor. Bunun y\u00fczlerce \u00f6rnekleri var.\u201d s\u00f6zlerini sarf etti.SA\u0130D NURS\u0130\u2019DEN \u0130NG\u0130L\u0130ZLERE: BOMBALAYAB\u0130L\u0130RS\u0130N\u0130Z AMA DA\u011eLARA GELEMEZS\u0130N\u0130ZO d\u00f6nemin \u00f6nemli fig\u00fcrlerinden Said-i Nursi\u2019nin \u0130ngilizlere kar\u015f\u0131 meydan okuyu\u015funu dile getiren Tan, \u015funlar\u0131 kaydetti:\u201cSaid-i Nursi &#8216;biz \u0130ngilizlerden, Frans\u0131zlardan bir hak talep etmiyoruz. Bir hakk\u0131m\u0131z olacaksa bunu Osmanl\u0131 Devleti bize verecek&#8217; diyor.\u00a0 Yine \u0130ngiltere&#8217;ye meydan okuyarak &#8216;K\u00fcrdistan deniz kenar\u0131nda olsayd\u0131 sava\u015f gemilerinizle gelip bombalayabilirdiniz ama gelin K\u00fcrdistan da\u011flar\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015felim&#8217; diyor.\u201d\u2018\u0130NG\u0130L\u0130Z K\u00dcRD\u0130STANI\u2019 KURMA F\u0130KR\u0130NE \u0130KNA EDEMED\u0130Osmanl\u0131 d\u00f6neminin K\u00fcrt as\u0131ll\u0131 siyaset\u00e7ilerinden Cemilpa\u015fazade Ekrem\u2019in hat\u0131ratlar\u0131ndan b\u00f6l\u00fcmler okuyan Altan Tan, K\u00fcrt elitleri aras\u0131ndaki fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6rnek g\u00f6sterdi. \u0130ngiliz deste\u011fiyle \u2018K\u00fcrdistan\u2019 kurma fikrini ta\u015f\u0131yan Cemilpa\u015fazade Ekrem\u2019in, bu fikre kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan amcas\u0131 Mustafa Bey ile ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ikna \u00e7abas\u0131n\u0131 anlatan Altan Tan, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:\u201cEkrem Cemilpa\u015fa var&#8230; K\u00fcrt ulusalc\u0131lar\u0131n\u0131n, milliyet\u00e7ilerinin en \u00f6nde gelen \u015fah\u0131slar\u0131ndan birisi, Avrupa&#8217;da okumu\u015f. Amcas\u0131n\u0131n o\u011flu Kadir Cemilpa\u015fa ile beraber \u0130ngilizlerin deste\u011fiyle bir K\u00fcrdistan kurulmas\u0131 fikriyat\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor. Ekrem Pa\u015fa, &#8216;Dedem Cemil Pa\u015fa&#8217;n\u0131n 11 o\u011flundan 5-6&#8217;s\u0131 Avrupa&#8217;da okumu\u015f, en b\u00fcy\u00fck amcam Mustafa Bey sofi bir M\u00fcsl\u00fcman, sabahtan ak\u015fama kadar Delail-i Hayrat okuyor ve \u2018Mustafa Kemal Mehdi&#8217;dir\u2019 diyordu. \u2018Hem halifeyi hem \u00e2lem-i \u0130slam&#8217;\u0131 kurtaracak hem de biz K\u00fcrt karde\u015flerinin haklar\u0131n\u0131 verecek.&#8217; diyordu. Hat\u0131rat\u0131nda Ekrem Cemil Pa\u015fa c\u00fcmlesini \u015f\u00f6yle bitiriyor: &#8216;3 ay pe\u015finden ko\u015ftuk, amcam\u0131 ikna edemedik. Bize kar\u015f\u0131 Diyarbak\u0131r M\u00fcdafaa-i Hukuk Cemiyeti&#8217;ni kurdu. Bir karde\u015f K\u00fcrt Teali Cemiyeti Ba\u015fkan\u0131, bir karde\u015f M\u00fcdafaa-i Hukuk Cemiyeti Ba\u015fkan\u0131\u2026 En son babam da a\u011fabeyine kat\u0131larak b\u00fct\u00fcn \u015feyhleri, a\u011falar\u0131 toplad\u0131 ve \u0130stiklal Sava\u015f\u0131&#8217;nda Mustafa Kemal&#8217;i destekledi.\u2019\u201dOSMANLI \u015eEMS\u0130YES\u0130 ALTINDA \u00d6ZERKL\u0130K \u0130STEYENLER \u0130PE G\u00d6NDER\u0130LD\u0130Tan, o d\u00f6nemdeki K\u00fcrtlerin kahir ekseriyetinin Osmanl\u0131 Birli\u011fi i\u00e7erisinde bir muhtariyet, \u00f6zerklik ve birlikte ya\u015fama felsefesini savundu\u011funu fakat bu yolu savunan Cibranl\u0131 Halid Bey&#8217;den Seyyid Abd\u00fclkadir&#8217;e, o\u011flu Seyyid Muhammed&#8217;e kadar tamam\u0131n\u0131n idam edildi\u011fini de s\u00f6zlerine ekledi.LOZAN\u2019DA \u0130N\u00d6N\u00dc: T\u00dcRK VE K\u00dcRT B\u0130R \u00dcMMETT\u0130RAltan Tan, Lozan Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131 s\u00fcrecine dair \u0130smet Pa\u015fa\u2019n\u0131n tavr\u0131n\u0131 \u201c\u00fc\u00e7ka\u011f\u0131t\u201d olarak nitelendirdi. Tan, \u201cLozan&#8217;da \u0130smet Pa\u015fa \u2018K\u00fcrtler ve T\u00fcrkler millet-i vahidedir.\u2019 diyor.\u00a0 Lozan&#8217;da \u015feriat hukukunu savunmu\u015f. Yani \u015feriat hukukuna g\u00f6re Hristiyanlar, Yahudiler az\u0131nl\u0131kt\u0131r, bunlar\u0131n az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 verilmi\u015f. S\u00f6z K\u00fcrtlere gelince \u0130smet Pa\u015fa \u0130slam hukukunu savunmu\u015f, hakk\u0131n\u0131 da vermemi\u015f. Yani b\u00f6yle bir \u00fc\u00e7ka\u011f\u0131t var Lozan&#8217;da&#8230; Yani vermemek i\u00e7in \u2018biz K\u00fcrtler ve T\u00fcrkler burada beraberiz, farkl\u0131 bir iddiam\u0131z yok\u2019 ama K\u00fcrtlerin diliyle, e\u011fitimiyle, k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle, y\u00f6netimiyle, \u00f6zerkli\u011fiyle, muhtariyetiyle ilgili bir madde yok.\u201d diye konu\u015ftu.G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de durumun farkl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eden HDP\u2019li Tan, K\u00fcrt siyasetine y\u00f6nelik ortak irade \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131. Farkl\u0131 ideolojilere sahip K\u00fcrt partileri ve temsilcilerine seslenen Tan, anadilde e\u011fitim ve yer isimlerinin iadesi gibi ortak noktalarda birle\u015fmenin hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HABER7H\u00dcDA PAR \u0130nsan Haklar\u0131 ve Hukuk \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan Van\u2019da d\u00fczenlenen \u201cK\u00fcrt Meselesine \u0130nsani \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00c7al\u0131\u015ftay\u0131\u201dn\u0131n \u201cCumhuriyet\u2019in Kurulu\u015f S\u00fcrecinde K\u00fcrtler ve Dil Politikalar\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 ikinci oturumunda sunumlar yap\u0131ld\u0131. Oturumda H\u00dcDA PAR Batman Milletvekili Serkan Ramanl\u0131 ve hukuk\u00e7u Zehra Talayhan\u2019\u0131n yan\u0131 s\u0131ra eski HDP Diyarbak\u0131r Milletvekili Altan Tan da yer ald\u0131.\u2018CUMHUR\u0130YET KURULURKEN K\u00dcRTLER\u0130N S\u0130YAS\u0130 TALEB\u0130 YOK\u2019H\u00dcDA [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":12523,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[667,668,116],"class_list":["post-12522","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politika","tag-altan-tan","tag-hda-par","tag-siyaset-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12522"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12522\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12524,"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12522\/revisions\/12524"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12523"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/daktilock.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}